Kapsels uit de jaren 60
Om te begrijpen waarom de kapsels uit de jaren zestig zo iconisch waren, helpt het om een beeld te hebben van de wereld waarin vrouwen destijds leefden. Aan het begin van het decennium leek het dagelijks leven nog sterk op dat van de jaren vijftig. Van vrouwen werd verwacht dat ze er altijd verzorgd en dame-achtig uitzagen, en hun haar weerspiegelde die maatschappelijke verwachting.
Het resultaat was een decennium dat letterlijk uit twee totaal verschillende helften bestond. In de vroege jaren zestig draaide alles om structuur, hoogte en glamour. De late jaren zestig sloegen juist de tegenovergestelde richting in en omarmden puur natuur, lengte en vrijheid. Beide periodes waren even spannend, en samen brachten ze een paar van de meest memorabele looks voort.
De Bouffant
Als je één kapsel moet aanwijzen dat de sfeer van de vroege jaren zestig perfect samenvat, dan is het wel de bouffant. Het haar werd flink getoupeerd, achterover gekamd en in een ronde koepel hoog op het hoofd gemodelleerd. De afwerking was aan de buitenkant spiegelglad, terwijl het kapsel vanbinnen vol volume zat. Het was typisch zo'n look die uitstraalde: ik heb er werk van gemaakt en ik zie er prachtig uit.
Dit kapsel kreeg bovendien een enorme culturele stimulans. Toen Jacqueline Kennedy in 1961 first lady van de Verenigde Staten werd, waren alle ogen wereldwijd op haar gericht, en dus ook op haar kapsel. Jackie Kennedy was dol op de zachte, ronde bouffant, en haar invloed op het modebeeld kan nauwelijks worden overschat. Miljoenen vrouwen wilden exact dezelfde look.
De bouffant vereiste wel een flinke dosis haarlak - een product dat in de jaren zestig een enorme vlucht nam - om de hele dag in model te blijven. Vrouwen bezochten hiervoor regelmatig de salon; het was de bedoeling dat een vakkundig gezette bouffant de hele week bleef zitten.
De Beehive
Als de bouffant al groot was, dan was de beehive (suikerspinkapsel) nóg indrukwekkender. Hierbij werd het haar zo extreem getoupeerd en omhoog gerold dat er een hoge, ronde toren boven op het hoofd ontstond, die deed denken aan een bijenkorf of suikerspin. Het klinkt theatraal, en dat was het ook.
De beehive werd in de vroege jaren zestig geïntroduceerd en werd al snel het symbool van een zelfverzekerde, gedurfde vrouwelijkheid. Er was behoorlijk wat handigheid voor nodig om de constructie stevig op te bouwen, en vrouwen die de look aandurfden, droegen hun haar als een kroon. Het kapsel leunde zwaar op toupeerwerk, schuifspeldjes en een ontzagwekkende hoeveelheid haarlak.
Verschillende beroemdheden zorgden ervoor dat de beehive een vaste plek kreeg in de popcultuur. Hoewel Amy Winehouse de stijl decennia later nieuw leven inblies, werd de look in de jaren zestig gedragen door popsterren, actrices en gewone vrouwen die er simpelweg fantastisch uit wilden zien. Dusty Springfield, de Britse soulzangeres met haar iconische ijsblonde beehive, groeide uit tot een van de meest herkenbare gezichten van dat decennium.
De Flip
Niet elke vrouw zat te wachten op een kapsel met duizelingwekkende hoogte. Voor een jongere, meer nonchalante benadering van de jaren 60-glamour was 'de flip' het perfecte antwoord. Dit was een halflange haarstijl die meestal tot op de kin of net boven de schouders viel, waarbij de haarpunten in een nette, speelse krul naar buiten en naar boven stonden.
De flip was het kapsel van het buurmeisje, de studente en de jonge werkende vrouw. Het was elegant zonder tuttig te zijn, en verzorgd zonder te intimideren. Je kon er mee naar je werk, naar een feestje of op zondagmiddag op de bank zitten; het zag er altijd goed uit.
Hoewel de televisieshow The Mary Tyler Moore Show de flip in de vroege jaren zeventig nog erg populair maakte, was het echt een creatie uit de sixties. De stijl werd destijds sterk geassocieerd met een ander invloedrijk icoon: Marlo Thomas. Zij was de ster uit de serie That Girl en haar veerkrachtige flip werd door jonge vrouwen in heel Amerika gretig gekopieerd.
Om de flip te creëren, werden grote krulspelden gebruikt. Deze werden in het natte haar gezet, waarna het droogde onder een droogkap in de salon, of thuis met een draagbare föhn. Het resultaat, zodra de rollers eruit gingen en het haar werd doorgeborsteld, was die kenmerkende, zwierige krul aan de uiteinden waaraan het kapsel zijn naam ontleende.
De Bubble Cut
De bubble cut, nauw verwant aan de bouffant maar dan korter en ronder, was een andere favoriet aan het begin van het decennium. Het haar werd tot ongeveer kinlengte geknipt en vervolgens in een gladde, bolle vorm gestyled waarbij de punten naar binnen bogen. Het leek daardoor op een luchtbel die elegant op het hoofd rustte.
De bubble cut was bijzonder populair onder tieners en jonge vrouwen, die vielen voor de frisse, speelse uitstraling. Het kapsel was bovendien een stuk makkelijker te onderhouden dan een hoge beehive en had een zekere tederheid die perfect aansloot bij de destijdse verheerlijking van jeugdige schoonheid.
Sandra Dee, de Amerikaanse actrice die destijds het idool van menig tiener was, werd vaak gezien met variaties op de bubble cut. Haar invloed zorgde ervoor dat deze kortere, ronde haarstijlen een enorme trend werden onder het jonge publiek.
De Pageboy
Terwijl veel kapsels in de jaren zestig draaiden om hoogte en drama, koos de pageboy voor een subtielere aanpak. Dit was een gladde, strakke stijl waarbij het haar tot op de kaak of net boven de schouders werd geknipt en aan de onderkant strak naar binnen werd geföhnd. Hierdoor ontstond een heel clean silhouet dat dicht langs het hoofd viel, zonder buitensporig veel volume.
Hoewel de pageboy eigenlijk al sinds de jaren veertig bestond, overleefde de stijl de jaren zestig moeiteloos. Het sloot namelijk perfect aan bij vrouwen die liever elegantie uitstraalden dan blindelings trends volgden. Het was een echte klassieker, en klassiekers raken nooit echt uit de mode.
Het kapsel deed het vooral goed in professionele omgevingen: op kantoren en tijdens formele gelegenheden waar de meer dramatische kapsels wellicht als te informeel werden beschouwd. Een vrouw met een strak geknipte pageboy zag er deskundig en verzorgd uit, zonder onnodig de aandacht te trekken.
De Pixie Cut
Halverwege de jaren zestig gebeurde er iets revolutionairs. Een jong model genaamd Twiggy betrad het wereldtoneel met haar enorme ogen, slanke silhouet en een jongensachtige pixie cut. De modewereld was volledig in de ban van haar.
De pixie cut was op zichzelf niet gloednieuw; actrice Audrey Hepburn had in de jaren vijftig al een soortgelijke korte coupe gedragen. Maar Twiggy bracht het kapsel naar het grote publiek op een moment dat jonge vrouwen snakten naar iets wat totaal brak met de stijve, opgestoken kapsels van hun moeders. De pixie was radicaal, modern en voelde als een ultieme bevrijding.
Traditioneel werd het afknippen van lang haar gezien als een offer. Lang haar was immers onlosmakelijk verbonden met vrouwelijkheid, en kort haar bij vrouwen werd destijds nog weleens met argwaan bekeken. De pixie cut zette dat idee volledig op zijn kop. Het bewees dat een vrouw geen lange lokken nodig had om mooi of vrouwelijk te zijn. Je kon juist ontzettend krachtig en opvallend voor de dag komen met kort haar.
Bovendien vereiste de pixie nauwelijks onderhoud in vergelijking met de haarstijlen uit de vroege jaren zestig, wat de aantrekkingskracht op de jongere generatie alleen maar vergrootte. Daarnaast was het kapsel enorm fotogeniek: het accentueerde het gezicht, de ogen, de hals en de oren op een manier die met lang haar simpelweg niet lukte.
Nauw verweven met de pixie cut was de mod-look, die halverwege het decennium als een stormwind door de mode- en beautywereld raasde. Mod - kort voor modern - was een subcultuur die in Londen ontstond en draaide om strakke lijnen, gedurfde patronen en een futuristische esthetiek.
Op haargebied vertaalde de mod-look zich naar geometrische kapsels met scherpe, precieze lijnen. Het bekendste voorbeeld hiervan is de five-point cut (het vijfpuntskapsel), ontworpen door de legendarische Britse kapper Vidal Sassoon. Met chirurgische precisie creëerde hij coupes waarbij elke haarlok in een perfecte geometrische vorm viel. Als je je hoofd bewoog, bewoog het haar soepel mee, om daarna weer direct in het juiste model te vallen.
De technieken van Sassoon veranderden het kappersvak voorgoed. Vóór zijn tijd brachten vrouwen uren door in de salon om hun haar in model te laten zetten en te lakken. De filosofie van Sassoon was juist dat een goed kapsel het werk zelf moest doen; als de basis perfect geknipt was, viel het haar vanzelf mooi zonder dat er ingewikkelde styling aan te pas hoefde te komen. Dit sloot naadloos aan bij het groeiende verlangen naar onafhankelijkheid en gemak in de jaren zestig.
Het model Grace Coddington droeg een van Sassoons beroemde vijfpuntskapsels, een beeld dat hét symbool van dat tijdperk werd.
Lang en steil haar
Tegen het einde van de jaren zestig begonnen de nette, strak gestructureerde kapsels die het eerste deel van het decennium domineerden, plaats te maken voor iets totaal anders. Naarmate de protestgeneratie groeide - gekenmerkt door demonstraties tegen de Vietnamoorlog, de roep om sociale rechtvaardigheid en de opkomst van de hippiecultuur - ontstond er een compleet nieuw schoonheidsideaal.
Lang, steil en natuurlijk haar werd een krachtig statement. Waar beehives en bouffants symbool stonden voor conformisme en een streng gecontroleerde vrouwelijkheid, sprak lang, loshangend haar juist van pure vrijheid. Het straalde uit: ik breng geen uren door in de salon. Ik laat mijn haar gewoon zijn wat het is. Ik ben natuurlijk en ik ben mezelf.
Hoewel de look eenvoudig oogde, vroeg het om een heel eigen soort inspanning. Vrouwen met golvend of krullend haar die dolgraag die kaarsrechte look wilden, streken hun haar glad met een kledingstrijkijzer of met een vroege variant van de stijltang. Het resultaat was een glanzend, perfect steil vallend gordijn van haar dat hét kenmerk werd van de modebewuste vrouw in de late jaren zestig.
Natuurlijke krullen en de Afro
Hoewel de mainstream beautycultuur in de sixties grotendeels gericht was op steil of zorgvuldig gestileerd haar, bracht het decennium ook een cruciale kanteling teweeg in hoe zwarte vrouwen hun haar droegen. Generaties lang hadden zwarte vrouwen de maatschappelijke druk gevoeld om hun haar chemisch te ontkrullen of te behandelen om zo te voldoen aan eurocentrische schoonheidsnormen. De burgerrechtenbeweging bracht daar verandering in.
Naarmate het decennium vorderde en de Black Power-beweging aan kracht won, werd natuurlijk haar een symbool van trots, eigen identiteit en verzet. De afro groeide uit tot een van de meest politiek geladen kapsels uit de geschiedenis. Het dragen van een afro was een krachtig statement: mijn haar is prachtig, precies zoals het van nature groeit. Ik hoef me niet aan te passen.
De afro sloot hiermee perfect aan bij de bredere trend van de late jaren zestig, waarin authenticiteit en natuurlijkheid centraal stonden binnen de tegencultuur. Het kapsel paste naadloos binnen de veranderende tijdsgeest.
De Half-Up stijl
Niet iedereen wilde direct kiezen tussen de stijve kapsels uit het begin van het decennium of het losse, steile haar van de latere jaren. De half-up stijl (half opgestoken, half los) bood de perfecte gulden middenweg en bleef het hele decennium door ongekend populair.
Bij deze stijl wordt het bovenste deel van het haar naar achteren gespeld of vastgebonden, terwijl de rest losjes op de schouders valt. Dit kon heel nonchalant met een simpel lint of clipje, maar ook uiterst elegant, waarbij de bovenkant eerst werd getoupeerd tot een subtiele bouffant voordat de rest van het haar vrij naar beneden mocht vallen.
De half-up stijl was buitengewoon veelzijdig op een manier die extremere looks niet waren. Het werkte perfect overdag op kantoor, maar was net zo geschikt voor een chic avondfeest. Het was de ideale oplossing voor vrouwen die hun haarlengte wilden showen, maar hun gezicht vrij wilden houden.
Pruiken en haarstukjes
Een van de meest fascinerende aspecten van de haarmode in de jaren zestig was de enorme populariteit van haarstukjes. Pruiken, gemaakt van zowel synthetisch materiaal als echt haar, werden een geliefd modeaccessoire voor vrouwen die snel van look wilden veranderen. Zo kon een vrouw haar eigen haar doordeweeks in een eenvoudig model dragen, om op zaterdagavond voor het uitgaan een weelderige pruik op te zetten.
Ook lange haarstukjes die strategisch op de kruin of aan de zijkanten werden vastgezet om extra lengte te creëren, werden massaal gebruikt. Ze gaven vrouwen met korter haar de kans om moeiteloos mee te doen met de langharige trends van de late jaren zestig, zonder dat ze jarenlang hoefden te wachten tot hun eigen haar gegroeid was.
In veel opzichten was dit de tijd ver vooruit. Hoewel extensions en haarstukjes vandaag de dag volstrekt normaal zijn, waren ze in de jaren zestig een relatief nieuwe uitvinding. Het feit dat vrouwen er destijds zo massaal mee experimenteerden, laat zien hoe speels en grensverleggend het decennium was op het gebied van persoonlijke stijl.
Haaraccessoires
Geen enkel overzicht van de jaren 60-kapsels is compleet zonder de bijbehorende accessoires te noemen. Haarbanden waren gedurende het hele decennium een enorme trend: van brede, stoffen varianten in de vroege jaren tot eenvoudige leren of gevlochten bandjes tijdens de latere hippieperiode.
Sjaaltjes die chic om het hoofd of kunstig door het haar werden geknoopt, waren eveneens favoriet en zorgden voor een vrolijk kleuraccent. Haarlinten, strikken en bloemen deden het bijzonder goed bij de jongere generatie. Tegen het einde van het decennium werden bloemenkransen in los, natuurlijk haar zelfs een van de meest iconische symbolen van de Woodstock-generatie.
Grote, decoratieve spelden en haarkammen werden gebruikt om het haar voor een avondje uit op te steken in elegante creaties. En natuurlijk was er haarlak: de onbetwiste held van het decennium, die in gigantische hoeveelheden over de toonbank ging en onmisbaar was voor elke vrouw die haar volumineuze kapsel zo lang mogelijk in model wilde houden.
De blijvende invloed van jaren 60-kapsels
Als we meer dan zestig jaar later terugkijken op de haarmode uit de jaren zestig, valt pas echt op hoeveel impact die kapsels destijds hadden. Het waren niet louter modegrillen; het waren statements over wie je was en waar je voor stond. De strakke, volumineuze stijlen uit de beginjaren weerspiegelden elegantie en traditionele maatschappelijke verwachtingen. De geometrische mod-kapsels stonden symbool voor jeugd, onafhankelijkheid en de dynamiek van een nieuw, modern tijdperk. De lange, losse lokken uit de latere jaren ademden vrede, vrijheid en een bewuste afwijzing van de gevestigde orde. De afro getuigde op zijn beurt van culturele trots en een politiek ontwaken.
Haar is altijd een vorm van non-verbale communicatie geweest, maar zelden sprak het zo luid en met zoveel verschillende stemmen als in de jaren zestig. De sixties brachten ons kapsels die technisch grensverleggend, politiek betekenisvol en visueel prachtig waren.
Veel van deze looks zijn dan ook nooit helemaal verdwenen. Je ziet ze vandaag de dag nog steeds in het straatbeeld, weliswaar heruitgevonden en aangepast aan de moderne tijd, maar met de wortels stevig verankerd in dat bijzondere decennium. Elke keer dat een kapster een pixie knipt, of een vrouw haar haar toupeert voor een volumineus opgestoken kapsel, houdt ze op een subtiele maar prachtige manier de unieke spirit van de jaren zestig levend.
©Kapsels.net
Zie ook: Vintage kapsels