Waarom we haar hebben
Antwoord: Net als elke fysieke eigenschap bij dieren, is ons haar er omdat onze verre voorouders zich hebben aangepast om te overleven in hun omgeving. Het haar op je hoofd zorgt natuurlijk voor de nodige isolatie bij koud weer, maar dat is waarschijnlijk nog maar het halve verhaal.
Het evolutionaire verlies van lichaamshaar
Onze verre voorouders hadden over een groot deel van hun lichaam veel meer haar. Uiteindelijk evolueerde de mens en kregen we aanzienlijk minder lichaamshaar dan onze nauwe verwanten, de mensapen. Wetenschappers vermoeden dat deze verandering - tenminste gedeeltelijk - te maken had met de noodzaak om onze lichaamstemperatuur beter te regelen.Toen onze voorouders steeds actiever werden in warme omgevingen, maakte een dunnere beharing - in combinatie met ons vermogen om efficiënt te zweten - het een stuk makkelijker om overtollige hitte kwijt te raken. Daar komt nog bij dat het verliezen van dikke lichaamsbeharing de leefomgeving voor parasieten zoals luizen en teken aanzienlijk verkleinde. Tegelijkertijd dient het fijne donshaar (vellushaar) dat op onze huid overbleef nog steeds als een verfijnd sensorisch waarschuwingssysteem tegen kriebelende beestjes.
Het is onwaarschijnlijk dat we het grootste deel van ons lichaamshaar puur verloren omdat we leerden om vuur te maken, schuilplaatsen te bouwen of kleding te dragen. Die technologische vooruitgang maakte een dikke haardos zeker minder noodzakelijk om warm te blijven, maar de grote afname van menselijk lichaamshaar lijkt al veel eerder te zijn ingezet. Onderzoekers debatteren nog steeds over de precieze reden waarom de mens relatief haarloos werd. Factoren als warmteregulatie, parasieten en seksuele selectie worden allemaal genoemd.
Waarom haar op specifieke plekken bleef zitten
Haar bleef op bepaalde plekken behouden omdat het daar nuttige functies bleef vervullen. Wenkbrauwen en wimpers vormen een beschermingsbarrière die voorkomt dat zout zweet, stof en regen rechtstreeks in je ogen lopen. Oksel- en schaamhaar helpt mogelijk om wrijving van huid-op-huid tijdens het lopen en rennen te verminderen. Het kan ook een rol hebben gespeeld bij het vasthouden of verspreiden van geursignalen (feromonen) die iets zeggen over je gezondheid of geslachtsrijpheid. Toch hebben wetenschappers nog geen definitief antwoord op de vraag waarom de mens juist op deze specifieke plekken haar behield. Deze ideeën blijven vooralsnog goed onderbouwde theorieën in plaats van harde feiten.Bij het haar op ons hoofd zit het net wat anders in elkaar. De hoofdhuid behield haar beharing mogelijk omdat het isolatie biedt bij koud weer, maar er is een goede reden om te denken dat hoofdhaar onze rechtopstaande voorouders vooral hielp om te gaan met intense tropische hitte. Toen mensen meer tijd op twee benen begonnen door te brengen — wandelend en rennend — werd de bovenkant van het hoofd het deel dat het meest direct werd blootgesteld aan de felle zon. Haar werkt hier als een natuurlijk zonnescherm om de hersenen koel te houden, wat de fysieke inspanning vermindert die je lichaam moet leveren om zichzelf af te koelen door te zweten.
Er is ook een grote kans dat hoofdhaar werd beïnvloed door seksuele selectie. Je haar kan namelijk een duidelijke, zichtbare indicatie zijn van je leeftijd, gezondheid en algemene conditie. Kenmerken zoals de haarlengte, de haardichtheid en de algehele haarkwaliteit kunnen een belangrijke rol hebben gespeeld bij de partnerkeuze. Toch is dit slechts één stukje van de puzzel, en het blijft lastig te bepalen hoeveel seksuele selectie precieze heeft bijgedragen vergeleken met de noodzaak tot temperatuurregeling.
©Kapsels.net
Zie ook: Méér vragen over haar