Haarkruin en handvoorkeur

DNA van een mens
Foto: Vchal/Shutterstock
Vraag: Mijn moeder vertelde me dat mijn baby rechtshandig wordt omdat zijn haarkruin met de klok mee draait. Klopt dit? Draait het haar van linkshandigen altijd tegen de klok in en dat van rechtshandigen met de klok mee?
 
Antwoord: Nee, dat is een fabeltje. Hoewel sommige wetenschappelijke onderzoeken wel een zwak statistisch verband laten zien tussen de draairichting van een haarkruin en handvoorkeur, is die relatie absoluut niet sterk of betrouwbaar genoeg om te voorspellen of je kind straks rechtshandig of linkshandig wordt.
 
Veruit de meeste mensen (zo'n 80% tot 90%) hebben een haarkruin die met de klok mee spiraalt, ongeacht met welke hand ze bij voorkeur schrijven of werken. Omdat simpelweg de meeste mensen rechtshandig zijn, hebben de meeste rechtshandige baby's dus ook toevallig een haarkruin die met de klok mee draait.
 
Hardnekkige misverstanden hierover werden populair in 2003, toen een geneticus van het Amerikaanse National Cancer Institute een studie publiceerde. Hij stelde daarin dat één enkel dominant gen verantwoordelijk zou zijn voor zowel rechtshandigheid als een met de klok mee draaiende haarkruin. Een recessieve variant van dat gen zou volgens hem beide eigenschappen volledig aan het toeval overlaten. Volgens dat specifieke model zou bij ongeveer de helft van alle linkshandigen de haarkruin tegen de klok in moeten draaien.
 
Haarkruinen die met de klok mee en tegen de klok in draaien
 
Vervolgonderzoek heeft die hypothetische enkel-gen-theorie inmiddels echter grondig weerlegd:
 
• Handvoorkeur wordt gestuurd door talloze genen, niet slechts één: Grootschalige genoomwijde associatiestudies tonen aan dat handvoorkeur een complexe polygene eigenschap is. De voorkeur wordt beïnvloed door honderden subtiele genetische varianten, in plaats van door één enkele genetische hoofdschakelaar.
 
• De praktijkcijfers kloppen niet: Bevolkingsonderzoeken laten zien dat een tegen de klok in draaiende haarkruin slechts bij circa 10% tot 20% van de linkshandigen voorkomt, en eveneens bij zo'n 8% tot 15% van de rechtshandigen. Dat verschil is veel te gering om als een betrouwbare indicator te dienen.
 
• Tweelingonderzoek spreekt een strikt genetische koppeling tegen: Eeneïge tweelingen delen exact 100% van hun DNA. Toch vertonen zij regelmatig een verschillende draairichting van de haarkruin én een uiteenlopende handvoorkeur.
 
De groeirichting van een haarkruin wordt gevormd door huidspanning tijdens de ontwikkeling van de hoofdhuid, terwijl handvoorkeur wordt bepaald door de ontwikkeling van de hersenhelften. Linkshandigen hebben dus zeker niet altijd een haarkruin die tegen de klok in draait, en een spiraal met de klok mee biedt geen enkele garantie op rechtshandigheid. Je kunt aan de haarkruin van je baby dan ook absoluut niet aflezen welke hand hij of zij later bij voorkeur zal gebruiken.
 
©Kapsels.net
 
Zie ook: In welke richting groeit haar?